ضرورت نگارش" خلاصه ی تک جمله ای"
(ویراست جدید)

[ محمد تهامی نژاد ]

 لاگ لاین، خلاصه ی تک جمله ای از  مستندنامه (فیلمنامه) است. شرح مختصری است که می گوید فیلم درباره ی چیست. چنین خلاصه ای به این پرسش پاسخ می گوید که داستان شما درباره ی چیست؟ و یا اگر فیلم مستند می سازید چه خط سراسری و طرحی دارید و موضوع چگونه به پیش می رود؟  ضروری است که شما مفهوم فیلم خود را در جمله ای فشرده بیان کنید. (این مفهوم می تواند در جمله ای مرکب ادا شود که از دو جمله ی ساده تشکیل شده و بیش از یک فعل دارد).
ممکن است بگوئید  فیلم من آنچنان پیچیده است که نمی توان آن را در یک جمله گفت؛ به همین دلیل چنین مسیر کلی ای اولین گام در طراحی مستندنامه به شمار می رود. بنابراین اگر می خواهید که تهیه کننده، مستندنامه ی ما را بخواند باید بیاموزید که مفهوم نوشته ی خود را در یک جمله ی درست وحسابی بنویسید و ضمن اینکه همه چیز را نمی گوئید، او را ترغیب به سرمایه گذاری کنید. حتی قبل از دست به کار شدن هم حتما باید این جمله ی اساسی یعنی همان مسیر کلی را جلوی رویتان بگذارید. این امر شما را بر روی مستند نگاشت متمرکز می سازد. بنابراین دو دلیل اصلی برای نگارش خلاصه ی تک جمله ای وجود دارد:
1 - خلاصه ی تک جمله ای، شما را روی مستند نگاشت متمرکز می کند.
2 - برای فروش مستندنامه به یک خلاصه ی تک جمله ای نیازمندید.
خلاصه ی تک جمله ای برای فروش مستندنامه به تهیه کننده یا کارگردان، به شما کمک خواهد کرد. گاهی آنها جز همین تک جمله را نمی خوانند. بنابراین اگر نظرشان را جلب نکنید هیچ شانسی برای ترغیب آنها به خواندن نوشته برایتان وجود ندارد. هنگامی که با یک تهیه کننده یا کارگردان صحبت می کنید، از شما می پرسند: سناریو شما درباره ی چیست؟ شما سی ثانیه وقت دارید تا طرح فیلم خود را به صورتی گیرا بیان کنید.
چگونه خلاصه ی تک جمله ای بنویسیم که تهیه کننده یا کارگردان را ترغیب کند؟
نگارش مطلبی کوتاه و در عین حال مهیج چندان ساده نیست و زیاد تمرین لازم دارد. برای این منظور تک خطی های حرفه ای را در مطبوعات و هر جای دیگر مطالعه کنید. این خلاصه در آغاز، بیشتر از یک جمله درمی آید. ممکن است خیلی طولانی و پیچیده باشد؛ عیب ندارد. آن را یکی دو روز کنار بگذارید و بعد به سراغش بروید؛ یک مداد بردارید و تمام کلمات نامربوط با اصل موضوع را حذف کنید. به زودی به همان تک جمله ای می رسید که در برگیرنده ی جوهره ی کار شماست.
آن را برای دوستان و همکارانتان بخوانید و ببینید برایشان جالب هست و خواستار اطلاعات دیگری درباره ی موضوع هستند یا نه. گرفتن بازخورد از دیگران مهم است و به شما می گوید که در مسیر درستی هستید یا باید از نو شروع کنید. سه پرسشی که باید در خلاصه ی تک جمله ای فیلم داستانی ملحوظ شود:
• شخصیت اصلی کیست؟ داستان درباره ی کیست؟
• در طلب چیست؟ هدف او چیست؟
• چه چیزی مانع شخصیت اصلی است؟ ضد قهرمان کیست؟
خلاصه ی تک جمله ای فیلم مستند می تواند علاوه بر سه پرسش فوق، شامل موارد دیگری هم باشد که عبارت از: زمان، مکان، شخصیت (فرد یا جمع مو رد مطالعه) و رویداد در خطی سراسری است.
نکته ی دیگری که بر آن تاکید شده این است که چه چیز منحصر به فردی در این فیلم وجود دارد؟ چنین خلاصه ای تمام داستان را بیان نمی کند، بلکه فقط همان سه (وگاهی چهار) عنصر فوق الذکر را به کار می برد تا به صورتی  منظم و واضح، تصویری از روایت دراماتیک را ترسیم نماید. برای مثال خلاصه ی جادوگر شهر اوز می تواند این گونه باشد:
طوفان در کانزاس، دختری را از مزرعه اش به یک سرزمین جادویی می اندازد و دختر برای یافتن جادوگری که او را به خانه اش بازگرداند به سفر پر خطری  می رود. 
خلاصه ی فیلم اونشب که بارون اومد:
آیا پسرک گرگانی در شبی بارانی با آتش زدن پیراهنش قطار مسافربر را از خطر تصادف نجات بخشید یا با شایعه روبروئیم؟
و خلاصه ی فیلم مستند جای خالی خانم و آقای ب می تواند این باشد:
در بحران ناباروری، مرد روستایی مغلوب فرهنگ خود در تجدید فراش و طلاق  اصرار می ورزد. همان فرهنگ، زن را به مقاومت وا می دارد. در دور دست جرقه ای هست. 
در نگارش خلاصه ی تک جمله ای از واژه های مبینِ حرکت استفاده کنید. البته فیلم اعمال شخصیت ها را ثبت خواهد کرد. واژه های توصیفی ای به کار ببرید که تصویرش در ذهن خواننده بماند. معمولا لاگ لاین در مورد فیلم های کوتاه و داستانی کاربرد دارد.
آن چه در این نوشته در مورد مستند خواندید، توسط این قلم به ترجمه افزوده شده است. با الهام از SCRIPTOLOGIST.COM و مقاله ی "من سناریویی 120 صفحه ای نوشتم، ولی از نگارش یک خلاصه ی تک جمله ای قاصرم " کریستوفر لکهارت.

 

منبع: رای ُبن مستند | تاريخ: 1389/06/15
 | فهرست مطالب ابتدای صفحه | 
به گروه فيس بوک ما بپيونديد